Sara Pennypacker „Pax”

 



„Pax” to powieść, która na pierwszy rzut oka wydaje się prostą historią o chłopcu i jego lisku. Jednak im bardziej się w nią wczytujemy, tym wyraźniej odkrywamy, że jest to opowieść o tym, co w życiu najważniejsze: o przyjaźni, odpowiedzialności i dojrzewaniu do trudnych decyzji.

[zeszyt lekturowy dla nauczycieli do pracy z tekstem "Pax" Sary Pennypacker - sprawdź!]

Peter i Pax tworzą niezwykły duet. Chłopiec, który zbyt wcześnie musiał dorosnąć, i oswojony lis, który musi odnaleźć się w dzikim świecie – obaj uczą się samodzielności, ale też odkrywają, że więź, która ich łączy, nie zniknie wraz z rozłąką. Narrator prowadzi nas raz przez myśli Petera, raz przez instynkty Paxa – i to właśnie dwugłos tej opowieści jest jednym z największych atutów książki. Pozwala nam zrozumieć zarówno ludzką tęsknotę, jak i zwierzęce poczucie straty. Autorka pokazuje, że odpowiedzialność nie kończy się na wypowiedzianych słowach – to realne czyny, które mają konsekwencje. Peter wie, że skoro oswoił lisa, nie może odwrócić się od niego w chwili próby. Pax z kolei, choć wraca do natury, wciąż czuje się związany ze swoim chłopcem. To piękne literackie rozwinięcie słów Małego Księcia: „stajesz się odpowiedzialny za to, co oswoiłeś”.

Ważnym tłem opowieści jest wojna... To ona odbiera dzieciństwo, rozdziela rodziny, niszczy naturę. Widzimy jej skutki zarówno w zachowaniu dorosłych (ojciec Petera, zgorzkniały i wymagający), jak i w obrazie przyrody, która cierpi z powodu działań ludzi. Dzięki temu książka staje się także opowieścią o kruchości świata i potrzebie pokoju – nie bez powodu lis nosi imię Pax, czyli „pokój”.

To, co dodaje powieści uniwersalizmu, to także spotkania bohaterów z innymi postaciami – jak samotna Vola, która uczy Petera, że odwaga nie polega tylko na walce, ale też na mądrych wyborach. Podróż Petera i wędrówka Paxa stają się metaforą dorastania – pełną bólu, ale też odkryć i nadziei.

Książka ma także wymiar empatyczny i edukacyjny. W pracy z młodymi czytelnikami można ją wykorzystać do rozmów o emocjach, o tym, co znaczy być przyjacielem, dlaczego warto opiekować się zwierzętami i jak wojna wpływa na ludzi oraz naturę. Nic dziwnego, że nauczyciele chętnie sięgają po „Pax” na lekcjach – tekst sprzyja interpretacjom, dyskusjom, a nawet twórczym projektom (np. tworzeniu kodeksu opieki nad zwierzętami czy dyskusjom o empatii).

„Pax” to nie tylko powieść dla dzieci. To książka dla każdego, kto kiedykolwiek doświadczył straty, tęsknoty czy trudnych wyborów. To opowieść, która uczy, że choć dorastanie wiąże się z bólem, można w nim odnaleźć siłę. I że każda więź, raz zbudowana na miłości, zostawia w nas ślad na zawsze.

 [zeszyt lekturowy dla nauczycieli do pracy z tekstem "Pax" Sary Pennypacker - sprawdź!]

ilustracje: Jon Klassen
przekład: Dorota Dziewońska
wydawnictwo: IUVI
rok wydania: 2016
wiek: +/- 11

 

Komentarze